Link: https://krytykapolityczna.pl/swiat/polacy-w-rewolucji-na-haiti-rozmowa-ze-zbigniewem-kowalewskim

Tak naprawdę to książka o jednej fiksacji Dessalinesa – na punkcie polskich legionistów, którzy znaleźli się we francuskim korpusie ekspedycyjnym oraz mieli wziąć udział (lub go odmówić) w masakrze w Saint-Marc.

Właśnie to wydarzenie możemy uznać za pierwszy widoczny przejaw obsesji przywódcy powstania. Chodzi o moment, w którym należący wtedy jeszcze do korpusu Dessalines i część jego żołnierzy zdezerterowała i przeszła na stronę powstania, ale reszta – czy to z powodu wahania, czy braku okazji – nie opuściła koszar, została w Saint-Marc razem z żołnierzami francuskimi i polskimi. Dwaj francuscy generałowie uznali tych, którzy nie uciekli, za tzw. element niepewny i wydali rozkaz ich wymordowania. Dessalines szybko odbudował swoje oddziały z dezerterami i podjął zupełnie niespodziewaną decyzję. Utworzył tzw. oddział specjalny, który nazwał „czarnymi Polakami”, a więc przebrał w polskie mundury swoich podwładnych.