Rafael Serra urodził się w 1884 roku w miasteczku Bejucal na Kubie, dwa lata przed zniesieniem niewolnictwa i ponad tuzin lat przed końcem hiszpańskiego kolonializmu na wyspie. Przez całe życie był anarchistą i działaczem związkowym.

W wieku 15 lat rozpoczął pracę w przemyśle tytoniowym, poświęcając dziesiątki lat swojego życia na organizowanie związków zawodowych na polach i w fabrykach — w większości należących do amerykańskich korporacji — które stanowiły kluczowy sektor rolnictwa, ustępujący jedynie cukrownictwu w gospodarce Kuby w XX wieku.

Serra został anarchistą w 1907 r., w trakcie sześciomiesięcznego strajku pracowników przemysłu tytoniowego i do końca życia pozostał wpływową postacią w ruchu, zyskując przydomek „el abuelo” od innych bojowników.

Związki związkowe

Biografia Serry odzwierciedla głębokie korzenie anarchizmu w ruchu robotniczym na Kubie.

W 1917 roku pomógł zorganizować Związek Zawodowy Pracowników Przemysłu Tytoniowego (Union de Trabajadores de la Industria del Tabaco) w Santiago de Las Vegas, historycznym centrum uprawy tytoniu. Związek, reprezentujący wszystkich pracowników branży, wybrał Serrę na swojego przewodniczącego.

W tym samym roku Serra pomógł założyć kierowany przez anarchistów związek zawodowy Sindicato de la Industria Fabril , reprezentujący pracowników przemysłowych fabryk słodyczy, mydła, papieru i piwa.

Serra pełnił funkcję delegata związkowego na wielu kongresach Federación Obrera de La Habana (FOH), federacji związków zawodowych kierowanej przez anarchistów, reprezentującej różne gałęzie przemysłu w Hawanie i okolicach.

„Jestem zaangażowany w ruch robotniczy od 1907 roku, podzielam jego troski, zmagania, triumfy i porażki”.

Rafael Serra, „2 Entrevistas Relámpago Sobre la Actualidad Nacional”, Solidaridad , maj 1946

W 1925 roku Serra pomógł założyć Confederación Nacional Obrera de Cuba (CNOC), pierwszą ogólnokrajową federację związkową na wyspie, reprezentującą około 200 000 pracowników.

Według Serry „aktywność libertariańska szła równolegle z aktywnością związkową”. Stał się on wybitnym propagandzistą obu ruchów.

Anarchistyczny bojownik: propagandysta

Serra pisał dla gazet związkowych i anarchistycznych na szeroki zakres tematów – od historii pracy na Kubie po rasę i socjalizm wolnościowy.

Pisał m.in. dla gazet El Progreso i Nuestra Palabra wydawnictwa Fabril oraz Solidaridad Gastronómica (1949–1961), gazety kierowanej przez anarchistów, wydawanej dla i przez pracowników gastronomii.

W prasie anarchistycznej jego artykuły i wywiady można zobaczyć w Tierra! (1902-1915) , Rumbos Nuevos (1939-1940) , Solidaridad (1944-1949) , gdzie pełnił funkcję dyrektora redakcyjnego, oraz El Libertario (1952-53, 1959-1961) .

Serra stał się także znaną postacią w siedzibach związków zawodowych, na masowych wiecach z chłopami na wsi oraz podczas tras wykładów anarchistycznych.

„Z uprzedzeń rasowych, których korzenie sięgają głęboko w historię, psychologię, a nawet estetykę, wypływa tysiące niesprawiedliwości, których ofiarami padają czarni mężczyźni i kobiety. Z powodu podziałów wywołanych przez tę błędną obawę, możliwości życiowe są dla nas zamknięte, odmawia się nam wstępu do niektórych miejsc, często wyklucza się nas z pracy; z tego powodu utrzymuje się irytujące zróżnicowanie ze względu na kolor skóry”.

Rafael Serra, „Divide y Venceras”…Politica para Negros”, Rumbos Nuevos , 1940

W kwietniu 1944 roku Serra wziął udział w Pierwszym Narodowym Kongresie Libertariańskim w Hawanie, podczas którego bojownicy z całej wyspy założyli Asociación Libertaria de Cuba (ALC).

ALC szybko przekształciło się w ogólnokrajową anarchistyczną organizację polityczną, zakorzenioną w tradycji dualizmu organizacyjnego , zrzeszającą tysiące członków. Organizowała anarchistów politycznie, jako członków ALC, oraz jako bojową mniejszość w masowych organizacjach i ruchach, w tym w ruchach robotniczych, chłopskich, młodzieżowych i ludowych.

Jako członek starszyzny ruchu, Serra odegrał kluczową rolę w historii ALC. Aktywiści wybrali go na delegata do Komitetu Narodowego ALC, pomagał w zakładaniu lokalnych oddziałów, wspierał towarzyszy w związkach zawodowych i organizowaniu się chłopów, a także często pisał i przemawiał w imieniu organizacji.

Anarchistyczny bojownik: Historyk

Osobiste doświadczenia Serry związane z wieloma kluczowymi wydarzeniami i organizacjami w historii kubańskiego anarchizmu uczyniły z niego rezydenta-historyka tego ruchu.

W artykule poświęconym ALC, opublikowanym w popularnym magazynie Bohemia w 1947 r., autor w dużej mierze powołał się na wiedzę Serry na temat ruchu, aby umiejscowić organizację w historii anarchizmu na wyspie, sięgającej czasów kolonialnych, zauważając, że jego „arsenał odniesień historycznych jest niewyczerpany”.

Dzięki swoim pismom, wywiadom i przemówieniom Serra podtrzymywał żywą pamięć historyczną o kubańskim ruchu anarchistycznym, podkreślając wiodącą rolę, jaką odegrał on w wielu najważniejszych związkach zawodowych i strajkach na wyspie, w organizowaniu się wśród chłopstwa i podtrzymywaniu rewolucyjnej kontrkultury przez dziesięciolecia.

Anarchistyczny bojownik: Teoretyk

Oprócz roli historyka ruchu anarchistycznego Serra stał się jednym z bardziej znanych teoretyków i intelektualistów anarchistycznych na wyspie.

Serra był przesiąknięty teorią anarchistyczną. W wywiadzie dla „Solidaridad Gastronomica”, zapytany o ulubionych autorów, wymienił między innymi: Piotra Kropotkina, Gastona Levala, Rafaela Barreta, Jose Oiticicę, a zwłaszcza Rudolfa Rockera, którego książka „Nacjonalizm i kultura” wywarła na nim szczególne wrażenie.

Pisał i mówił o rasizmie, syndykalizmie, przemocy politycznej, chłopstwie na Kubie i socjalizmie wolnościowym.

„Socjalizm” – pisał – „zgodnie z najbardziej logiczną i słuszną interpretacją jego znaczenia oznacza, że ​​każda istota ludzka z racji urodzenia nabywa prawo do życia, dobrobytu i kultury, bez względu na przynależność klasową, rasową czy narodową”.

Zaangażowanie rewolucyjne i represje państwowe

Działalność Serry jako członka związku zawodowego i anarchisty przez całe jego życie była często prześladowana przez państwo.

W marcu 1919 roku został uwięziony za udział w organizacji strajku pracowników przemysłu tytoniowego.

„Rewolucje dokonuje lud, a świadome mniejszości rewolucyjne, przesiąknięte doktryną wyzwolenia, muszą być nieustannie czujne na ten moment, w którym lud zawoła o przewodnika.

Ci, którzy cofają się w tym momencie, zamiast stanąć na czele mas, są zdrajcami rewolucji… Czerwono-czarna flaga jest tylko kawałkiem materiału, jeśli nie umieścimy jej na czele ruchu rewolucyjnego”.

Rafael Serra „ El Director Opina”, Solidaridad , kwiecień 1948

W czasie walk z dyktaturą Gerardo Machada (1925–1933), podczas których ruch anarchistyczny na Kubie doświadczył najgorszych represji państwowych w swojej historii, Serra został ponownie wtrącony do więzienia wraz z niezliczoną liczbą innych towarzyszy w ramach systematycznych represji wobec radykalnych działaczy związkowych.

Został również aresztowany w portowym mieście Nuevitas, historycznym bastionie ruchu anarchistycznego, za udział w strajku generalnym w 1934 roku.

W czasie walk z dyktaturą Fulgencio Batisty (1952-1959) Serra był nękany, bity i wtrącony do więzienia przez policję państwową, aż do upadku reżimu przez rewolucję kubańską.

Rewolucja kubańska

W marcu 1952 r. Fulgencio Batista dokonał wojskowego zamachu stanu, który nagle położył kres istnieniu Republiki Kuby i zapoczątkował brutalną dyktaturę, wspieraną przez USA. Zainspirowała ona masowy ruch na całej wyspie, którego kulminacją był triumf rewolucji kubańskiej w styczniu 1959 r.

ALC walczył na wszystkich frontach walki z Batistą, od miejskiego podziemia po walkę zbrojną na wsi. Serra, mający wówczas ponad 70 lat, nadal odgrywał aktywną rolę w organizacji i walce z dyktaturą.

Mimo nawracających represji ze strony państwa Serra do końca życia pozostał anarchistą i ostatnie dni spędził na wyspie, w początkowym okresie rewolucji kubańskiej, kiedy to reżim Fidela Castro tłumił resztki ALC.

Tekst orginalny : Rose Negra Anarchist Federation