Amazigh (właściwie Imazighen- liczba mnoga, choć przyjęło się potoczne określenie „Amazigh”) to rdzenna ludność Afryki Północnej, w tym dzisiejszej Algierii. Ich obecność na tych terenach sięga czasów sprzed arabskiego podboju, który rozpoczął się w VII wieku. Z czasem część ludności uległa arabizacji językowej i kulturowej, jednak do dziś miliony Amazigh zachowują własne języki, tradycje i poczucie tożsamości.

Flaga Amazigh (Berberów) jest dziś jednym z najważniejszych symboli wspólnej tożsamości Amazigh w Afryce Północnej. Nie jest flagą żadnego państwa ani symbolem wyłącznie jednego regionu bo odnosi się do różnych społeczności Amazigh, m.in. Kabylów w Algierii, Rifenów w Maroku, Tuaregów zamieszkujących Saharę czy Amazigh w Libii i Tunezji.

Jej początki sięgają amazighskiego ruchu odrodzenia kulturalnego XX wieku. Autorstwo projektu przypisuje się m.in. Mohandowi Aravowi Bessaoudowi, algierskiemu działaczowi i założycielowi Berber Academy. Flaga była używana przez działaczy Amazigh już wcześniej, a w 1997 roku została przyjęta przez Światowy Kongres Amazigh podczas jego pierwszego kongresu w Tafira na Gran Canarii. Od tego czasu stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli amazighskiej identyfikacji i jedności.

Flaga składa się z trzech poziomych pasów: niebieskiego, zielonego i żółtego, oraz czerwonego znaku ⵣ, czyli yaz, zapisanego w alfabecie tifinagh.

Kolory odnoszą się do różnych elementów przestrzeni związanej z Amazigh. Niebieski kojarzony jest z morzem i niebem, zielony z górami i naturą, a żółty z pustynią. Razem mają symbolizować ogrom i różnorodność ziem zamieszkiwanych przez Amazigh- od wybrzeży Morza Śródziemnego po Saharę.

Centralny znak ⵣ jest jednym z najważniejszych symboli Amazigh. Najczęściej interpretuje się go jako symbol wolnego człowieka. Jego forma przypomina stojącą postać z rozłożonymi ramionami i z czasem zaczęła być kojarzona również z wolnością, godnością i oporem. Czerwień znaku na fladze bywa natomiast interpretowana jako symbol oporu oraz krwi osób, które zginęły w obronie swojej społeczności i tożsamości.

Istnieją również bardziej rozbudowane, symboliczne interpretacje znaku ⵣ m.in. jako zerwanego ogniwa łańcucha, które ma przedstawiać człowieka uwalniającego się z ograniczeń.

Sama flaga nie jest wyłącznie symbolem kulturowym. W wielu miejscach stała się również symbolem politycznej walki o uznanie tożsamości, języka i praw. W Algierii szczególnie mocno była widoczna podczas protestów, m.in. w czasie Berber Spring w 1980 roku, a później podczas ruchu Hirak w 2019 roku. W trakcie Hiraku władze podjęły działania przeciwko osobom używającym flag Amazigh podczas demonstracji, co wywołało szeroką krytykę i stało się jednym z symbolicznych przykładów napięcia wokół kwestii Amazigh.

Ważne jest też to, że flaga Amazigh nie zastępuje lokalnych tożsamości. Kabyl, Chaoui, Mozabita czy Tuareg może mieć własną, silną tożsamość regionalną i jednocześnie identyfikować się jako Amazigh. Flaga ma więc łączyć różne społeczności, które mimo różnic językowych, kulturowych i regionalnych odwołują się do wspólnego dziedzictwa.

ⵣ pojawia się zresztą nie tylko na flagach. Znak ten można znaleźć na biżuterii, ubraniach, ceramice, dywanach, tatuażach czy współczesnej sztuce.

Świat symboli i wzorów jest znacznie starszy niż sama flaga i w innym wpisie opowiem Wam więcej o innych symbolach. Amazigh przez wieki rozwijali własne tradycje artystyczne i rzemieślnicze. Geometryczne wzory- romby, trójkąty, linie czy krzyżujące się motywy można spotkać na ceramice, dywanach i biżuterii. W zależności od regionu i społeczności mogły one pełnić różne funkcje: dekoracyjne, ochronne, identyfikacyjne czy związane z określonymi wydarzeniami i etapami życia.

Algieria Bez Filtra