Koncepcja przebudowy państwa i społeczeństwa w duchu wieloetnicznej demokracji bezpośredniej rozwijała się w Syrii nie tylko na północnym wschodzie kraju. Od pierwszych miesięcy rewolucji przeciwko reżimowi w całej Syrii powstawały lokalne komitety i rady, które łączyły się w federacyjne sieci i próbowały tworzyć realną alternatywę wobec autorytarnej władzy. Jedną z najważniejszych postaci tego nurtu był Omar Aziz, syryjski rewolucjonista i anarchista. Dziś przypada rocznica jego śmierci.

Po wybuchu rewolucji w 2011 roku wrócił do Syrii i zaangażował się w organizowanie społeczności stawiających opór władzy. Mimo wieku i problemów zdrowotnych pracował bezpośrednio z mieszkańcami, współtworzył sieci wsparcia i pomagał budować struktury samoorganizacji. Był przekonany, że zmiana nie dokona się poprzez samą wymianę elit, lecz poprzez oddanie realnej sprawczości ludziom. Lokalna rada miała być miejscem, w którym społeczność samodzielnie decyduje o bezpieczeństwie, edukacji, zaopatrzeniu i codziennym funkcjonowaniu. Aziz nie ograniczał się do teorii. Współtworzył cztery rady na przedmieściach Damaszku, między innymi w Barzeh, Al Zabadani i Darajji, jednym z głównych ośrodków oporu brutalnie represjonowanych przez władze.

20 listopada 2012 roku został aresztowany w swoim domu przez funkcjonariuszy wywiadu sił powietrznych. Przetrzymywany w więzieniu w Adrze, był poddawany torturom i pozbawiony właściwej opieki medycznej. Zmarł 16 lutego 2013 roku po przewiezieniu do szpitala wojskowego.

Po jego śmierci część rad nadal działała, a w niektórych miejscach nawet się rozwijała. Szybko jednak znalazły się pod presją zarówno sił prorządowych, które atakowały infrastrukturę cywilną na terenach kontrolowanych przez rady, jak i frakcji islamistycznych, przejmujących nad nimi kontrolę lub podporządkowujących je własnym strukturom. Rada w Darajji, z którą Aziz był bezpośrednio związany, upadła w sierpniu 2016 roku po przejęciu miasta przez siły reżimu.

Pokojowy i demokratyczny wymiar syryjskiej rewolucji został w dużej mierze wyparty przez militaryzację konfliktu oraz przez siły fundamentalistyczne, które pod hasłami rewolucji zaczęły tworzyć scentralizowane struktury władzy, tłumiąc oddolne inicjatywy. Dzisiejsze państwo syryjskie budowane przez Dżulaniego, choć posługuje się tą samą flagą rewolucji, nie ma nic wspólnego z dziedzictwem Omara Aziza ani z ruchem rewolucyjnych rad.

Jedynym spadkobiercą tamtej oddolnej i demokratycznej rewolucji pozostaje rewolucja w Rożawie. Również ona znajduje się obecnie w sytuacji zagrożenia, zarówno militarnego, jak i ideologicznego. Różne siły próbują osłabić i rozbroić jej rewolucyjny potencjał, wtłaczając go w ramy nowego państwa syryjskiego.

Zdjęcie przedstawia mural z podobizną Omara Aziza znajdujący się w Rożawie.

( Za: kurdystan.info )